İstanbul İstanbul°C
  • Dolar döviz kuru
  • Euro döviz kuru
  • 08.02.2019
Bünyamin GÖLCÜ

Bünyamin GÖLCÜ

KİM HÂKİM KİM MAHKÛM
.

(Kalp, Akıl ve Nefis)

İş, ehil olmayana verildi mi kıyâmeti bekle!"  (Buhârî, İlim 2)

Nefsi İnsan; bir köy bir şehir bir saray veya bir devlet gibidir.

Her biriside idareci yönetici (padişah), danışmanlar (vezir) ve idare edilenler yani tebaadan (hizmetçi) oluşur.

Padişah ferman yayınlar, vezir danışmanlık yapar, hizmetçi emirleri yerine getirir.

Akıl bilginin, marifetin, kalp imanın, vicdanın, hissiyatların, nefis ise yaşamın kaynağıdır.

Akıl gerektiğinde kullanılmak üzere bilgi depolar. Marifetin yani Allahı bilmenin merkezidir. Kalp ise bütün hissiyatlarıyla akıldan aldığı bilgilere göre hüküm verir. Örneğin zulüm ile katledilen bir mazlum için hüzünlenen ve gözyaşı akıttıran kalp, öldürülen zalim için sevinmektedir. Yani aynı öldürme fiiline akıldan aldığı bilgilerle farklı tepkiler vermektedir. Nefis ise insan yaşamı için olmazsa olmazdır. Çünkü bir şey ya faydalıdır ya da zararlıdır. İşte fayda vereni istemek zarar vereni def etmek nefsin yaptığı iştir. Buna literatürde celbi menafii yani faydalı şeyleri kazanmak için kuvve-i şeheviyye ve def'i mefasid yani zararlı şeyleri defetmek için kuvve-i gadabiyye denir. Nefis işlevini yaparken akıl yine danışmanlık yapar. Nefsin bir diğer özelliği hazırcıdır. Basireti kördür. İleriyi göremez. Hazır bir dirhem lezzeti ilerdeki tonlarca lezzetlere tercih eder. Onun için akıl kaynağını güçlü tutmalı ki yani ilim kaynağı gerçekçi olmalı ki nefsi yönlendirirken fayda-zarar dengesinde şaşırmasın.

Akıl bilgiyi nerden alırsa kalp onunla beslenir ve nefis onu ister. Akıl kalp için varlığa açılan kapıdır. Duygular dahi akıl ile idrak edilenin kalbe indirilmesidir. Akıl her halükarda kendisindeki bilgi ile danışmanlık yapar. Ya kalbe ya nefse… Çünkü aklın manası bağ kurmaktır. Bu bağ kurmanın amacı ise varlığı kullanarak Allaha ulaşmasıdır. Kuranda bundan dolayı "ancak akıl sahipleri ibret alırlar" ifadesi kullanılır. Dolayısıyla Aklıyla Allah ile bağ kuramayanlar şeytanın aveneleridirler. Kurabilenler ise Allahın dostlarıdırlar. Ve yine enteresandır kuranda hiçbir zaman akıllılar diye bir ifade bulunmaz. Fiil vezninde aklını çalıştıranlar diye işlevsel bir akla vurgu yapmaktadır. Yani sanki Allah bir şeyin varlığından ziyade işlevsel olarak doğru kullanımını istemektedir. Bu ise ancak kuran ve sünnetin doğru bilgisiyle mümkündür.

Kalp akıl ve nefis yine bir frekansta alıcı, verici ve bağlantı gibidir.

Verici hükmü koyandır fermanı yayınlayandır, bağlantı iletimi ve etkileşimi sağlayandır, alıcı ise uygulamaya koyandır, görünümünü sağlayandır.

Kalp verici olursa akıl bağlantı, nefis ise uygulayıcı olur. Nefis verici olursa akıl yine bağlantı kurucu, kalp ise nefsin esiri ve emir eri olur. Nefsin fermanlarına sessiz kalan bazen de dilsiz şeytan olur. O vakit nefis ekrana, hevasına göre resimler, reklamlar, fiiller, sözler, bakışlar vs koyar.

Beden sarayında, ülkesinde kalp padişah olmalı ferman yayınlamalı, akıl kalbin hizmetinde vezirlik yapmalı, nefis aklın danışmanlığında kalbin fermanlarını yerine getirmeli.

Ayetlerde de açıkça görüldüğü (Ra'd 13/28)  gibi kalbin beden ülkesinde hâkim olması ve ferman yayınlamasının neticesi itminana ermektir mutmain olmaktır.

Nefsin hâkim ve padişah olması ve ferman yayınlamasının neticesi ise ilahlık taslamaktır (Casiye 45/23). Ebu Amr es-Sülemi'nin dediği gibi nefsi kendisine değerli görünene dini basit ve önemsiz görünür.

Akıl kalp ve nefsin her birini kendi yetkisinde kullananlar sonsuz mutluluğa yollar açacaktır. Kalbin hükmünü nefse verip nefsi bedenine ve ruhuna hâkim kılanlar ise manevi bir kıyameti koparırlar. Depresyonlar, stresler, cinnet geçirmeler, intiharlar vs.

Şimdi senin beden ülkende kim hâkim kim mahkûm? Görüntü ekranındaki verinin kaynağı nedir? Emir ferman sahibi kimdir?

Tavsiye kitap: Ebu Abdurrahman es-Sülemi, Nefsin Ayıpları

Bünyamin GÖLCÜ

MALAZGİRT MÜFTÜSÜ


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.