Sonsuz ilahi fiillerden birisi, İmate; yani, ölümü tattırma; ruhun bedendeki tasarrufuna son verme. 

 

Ruh, Allah'ın en mükemmel, en harika ve en bilinmez eseri. Muhyi (hayat verici) isminin tecellisiyle hayat nimetine kavuşmuş. Bu nimet ve şeref artık ondan ebediyen geri alınmayacak. Kabirde de, mahşerde de, cennet veya cehennemde de devam edecektir. 

 

Ruhu yaratmak gibi, her ruha uygun bir beden inşa etmek de Allah'ın en hikmetli ve rahmetli bir icraatı. İşte ölüm kanunuyla o misafir ruh, bedenden soyuluyor, süzülüyor ve kendine mahsus bir başka aleme göç ediyor. Nur Külliyatı'nda ölüm için getirilen birbirinden güzel tariflerden birisi: “Mevt, vazife-i hayattan bir terhistir, bir paydostur, bir tebdil-i mekandır, bir tahvil-i vücuttur...” ( Mektubat) 

 

Ve yine ölüm hakkında ince bir tespit: “Nasıl ki hayatın dünyaya gelmesi bir halk ve takdir iledir. öyle de dünyadan gitmesi de bir halk ve takdir ile, bir hikmet ve tedbir iledir.” ( Mektubat) Bir asker adayı için hem kıtasına teslim olduğunda, hem de terhis edildiğinde birtakım kayıtlar tutulur, işlemler yapılır. Askere kayıt da bir fiil, askerden terhis de... İşte yukarıdaki ifadelerde bu incelik nazarımıza sunuluyor. 

 

Hayat, ihya fiiline dayandığı gibi, ölüm de imate fiiline dayanıyor. İkisi de ayrı birer ilahi ismin tecellisine hizmet ediyorlar. İhya fiiliyle cansız elementler hayata kavuşurken, imate fiiliyle de bu beraberliğe son veriliyor. Canlı hücreler, yerlerini kademeli olarak yeni elementlere bırakıyorlar. Nur Külliyatı'nda, çekirdeklerin ölümleriyle sümbül hayatına geçtikleri, ölümün de hayat kadar bir nimet olduğu güzelce izah edilir. Biz de bu müjdeli haberi hayalimizde genişletiyor ve görüyoruz ki, her ölümü bir diriliş takip ediyor ve ikinci safhalar birincilerden daha mükemmel. “Nutfe” safhası biterken “alaka” yani kan pıhtısı devreye giriyor. “Alaka”nın işi bitince sıra “mudga”ya yani et paçası geliyor.

 

Kainatın yaratılış safhalarında da bunu görüyoruz, bir sonraki safha öncekinden daha mükemmel. Bütün bu rahmet ve hikmet tecellileri bize, kabir aleminin dünyadan, ahiretin de kabir aleminden daha güzel ve daha mükemmel olduğunu ders veriyorlar. O halde ölüm, yeni bir mükemmele atılan adımın adı. Onu kabir alemi takip edecek ve diriliş hadisesiyle, insan yeniden beden-ruh beraberliğine kavuşacak. ölümü ve imateyi böylece değerlendiren insan, “ölümü gülerek karşılar.”

***