Bu yaklaşımın en somut örneklerinden biri, Mü'minûn Sûresi’nin 34. ayeti üzerinden yürütülen tartışmalardır. "Kendiniz gibi bir beşere itaat ederseniz, perişan olursunuz" ayetini öne sürerek Peygamber’in (s.a.v.) dindeki konumunu ve sünnetin bağlayıcılığını sorgulamak, ilk bakışta sarsıcı bir iddia gibi görünebilir. Ancak ayetin içine doğduğu bağlama ve cümlenin kimin ağzından çıktığına bakıldığında, inşa edilmeye çalışılan bu mantık kurgusu tamamen çökmektedir. 

 

Çünkü bu söz, Kur’an’ın müminlere bir emri veya İlahi bir ilke değildir. Aksine, tarih boyunca peygamberlere karşı çıkan, onların insani yönünü bahane ederek hakikati reddeden inkârcı kavimlerin bir söylemidir. Kâfirlerin peygamberleri devre dışı bırakmak için sarıldığı bir itirazı alıp, bugün "Peygambere itaat edilmez" fikrine delil yapmak, metne yapılan en büyük haksızlıktır. 

 

Oysa Kur’an-ı Kerim, kendi bütünlüğü içinde okunduğunda Resûl’e itaati doğrudan Allah’a itaatle eş tutar. Nisâ Sûresi’nde "Kim Resûl’e itaat ederse, Allah’a itaat etmiş olur" denilerek Peygamber’in konumu net bir şekilde çizilmiştir. Hz. Peygamber sadece vahyedilen kelamı ileten bir aracı değil; Nahl Sûresi 44. ayette belirtildiği üzere o kelamı insanlara açıklayan, bizzat yaşayan ve uygulayan ana rehberdir. 
 

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de tehlikeye işaret ederek bizleri uyarmıştır: "Sakın sizden birini, 'Biz onu bilmeyiz; Allah’ın kitabında ne bulursak ona uyarız' derken bulmayayım!" Bu ikaz, tam da bugün karşı karşıya kaldığımız yöntemsel savrulmanın yüzyıllar öncesinden yapılmış bir öngörüsüdür. 

 

Ayetlerin nüzul sebeplerini, nasih-mensuh ilişkisini, dil kurallarını ve kavramların derinliğini göz ardı edip, sırf Türkçe meal üzerinden dini bir mimari inşa etmeye çalışmak; temeli ve kolonları olmayan bir binaya çatı çıkmaya benzer. Usûl olmadan vusûl (bağlama/ulaşma) olmaz. Sünneti ve kadim tefsir birikimini bir kenara iterek yürütülen her okuma, Kur'an'ın özünden ve Peygamber'in izinden uzaklaşmaya mahkûmdur. 

#din #tefsir